Metoda ta polega na unikaniu współżycia w czasie dni uważanych za płodne. Dni płodne wyznaczamy opierając się na następujących założeniach:
Należy mierzyć temperaturę ciała codziennie. Pomiaru dokonuje się tym samym termometrem, przez 5 minut, w jamie ustnej, pochwie lub odbytnicy (ale stale w tym samym miejscu) bezpośrednio po obudzeniu się po 6-8 godzinnym leżeniu, stale o tej samej godzinie. Różnica czasu pomiaru o więcej niż 1 godzinę może mieć wpływ na skuteczność metody.
Wyniki pomiarów nanosimy na wykres
Znajdujemy fazę niskich temperatur występującą w I fazie cyklu i kreślimy linię poziomą o 0.5 Co powyżej najwyższej temperatury tej fazy.
3 pierwsze dni, które występują po przejściu wykresu przez linię wykreśloną w kroku 3 uznajemy za ostatnie dni płodne cyklu, a dni od 4 dnia do pierwszego dnia miesiączki uznajemy za okres niepłodności poowulacyjnej
Korzystając z samej metody termicznej można jedynie wyznaczyć termin owulacji po fakcie jej wystąpienia. W związku z czym możliwe jest jedynie ustalenie terminu rozpoczęcia okresu niepłodności poowulacyjnej. W celu określenia okresu niepłodności przedowulacyjnej można skojarzyć metodę termiczną z metodą kalendarzową. Można również wyliczyć ilość dni niepłodnych w I fazie cyklu znając długość trwania najkrótszego cyklu i najkrótszej I fazy cyklu czyli fazy niskich temperatur określanych na podstawie minimum 12 ostatnich cykli. Od najkrótszego cyklu odejmujemy 19 dni, a od najkrótszej fazy niskich temperatur 6 dni. Otrzymana liczba stanowi ilość dni niepłodnych poczynając od I dnia miesiączki. Jeżeli odejmując otrzymamy dwie różne liczby to dla większego bezpieczeństwa wybieramy mniejszą
PRZYKŁAD: Jeżeli najkrótszy cykl to 27 dni, a najkrótsza I faza cyklu wynosi 13 dni to: 27-19=8 13-6=7 Czyli 7 dni poczynając od I dnia miesiączki stanowi fazę niepłodności przedoowulacyjnej Zalety: · całkowicie obojętna dla zdrowia · dopuszczona i akceptowana przez Kościół Katolicki
Wskaźnik Pearla dla tej metody wynosi 0,3 do 17,3 w zależności od sumienności i dokładności przeprowadzanych pomiarów i ich interpretacji.